Mü’min bir hanım tesettürü ile İslâm şahsiyetini sergilediğini bilmeli, hal ve tavırlarını buna göre belirlemelidir.

1. Temiz, tertipli ve düzenli giyinmek

Âyet-i kerîmede buyrulur; “Ey örtüye bürünen, Peygamber! Kalk ve insanları uyar. Rabbini yücelt. Elbiseni temizle, kötü şeylerden uzak dur!” (Müddessir, 1-5)

Birçok rivayette Rasûlullah Efendimiz’in kılık-kıyâfetin pejmürdeliğini hoş karşılamadığını görmekteyiz.

Ashâb-ı kirâmdan Mâlik bin Nadla anlatıyor; “Bir gün dağınık bir kıyafetle Peygamberimiz’in ziyâretine gitmiştim. Beni bu şekilde gören Efendimiz sordu:

“–Senin malın mülkün var mı?”

– Evet, var yâ Rasûlallâh! dedim.

“–Ne gibi malların var?” dedi. Ben de:

– Allah bana deve, koyun, at sürüleri, arpa ve buğday harmanları ihsan etmiştir, dedim. Bunun üzerine Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-:

“–Allah sana mal mülk ihsan etmişse O’nun nimetinin ve ikrâmının eseri üzerinde görünsün.” buyurdu.” (Ebû Dâvûd, Libâs, 14)

2. Konuşurken ses ve üsluba dikkat etmek

Kahkaha, uzak mesafelere seslenmek, argo ifadeler vs. uygun olmayan tutum ve davranışlardır.

3. Hareket ve tavırlara dikkat etmek

Özellikte dışarda eğilirken, birşeyler yiyip içerken, fotoğraf çektirirken vb. durumlarda hassas olunmalıdır.

4. Yürürken ses çıkararak yürümemek

Cenâb-ı Hak buyurur; “…Gizledikleri zinetler bilinsin diye ayaklarını yere vurmasınlar. Ey mü’minler, hep birlikte tövbe ediniz ki kurtuluşa eresiniz!” (Nur sûresi, 31)

“Yürüyüşünde tabiî ol, sesini alçalt. Unutma ki, seslerin en çirkini merkeplerin sesidir.” (Lokman,19)

5. İhtilat ortamına dikkat etmek

Dikkat edilmesi gereken hususlardan biri, mahremiyet sınırı ve ihtilât ortamı (kadın erkek karışık bir şekilde bulunma) dır.

Nitekim Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz şöyle buyurmuştur:

“Hiçbiriniz, yanında mahremi bulunmayan bir kadınla başbaşa kalmasın.” (Buhâri, Nikâh 111)

“Bir erkek, yabancı bir kadınla baş başa kaldığında mutlaka üçüncüleri şeytan olur.” (Tirmizî, Radâ’, 16/1171)

Sosyal hayatta kadın-erkek arasında dâimâ bir mesafe bulunmalı ve birbirleriyle münasebetleri belli bir ölçü ve disiplin dâhilinde olmalıdır. Erkeklerle münasebette; göz göze gelmemek, konuşmada ölçülü olmak, ses tonunda cilve yapmamak ve gereksiz muhatabiyetten kaçınmak İslâm edeb ve kaidelerindendir.

Evde Giyim Âdâbı

1. Temiz ve düzenli giyinmek ve giyinmeye sağ taraftan başlamak

Rasûlullah Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurur:

“Elbise giydiğiniz ve abdest aldığınız zaman sağ tarafınızdan başlayınız.” (Ebû Dâvûd, Libâs 41)

2. Gündüz ve gece kıyafetlerini ayırmak
3. Misâfir karşılarken giyim-kuşama özen göstermek
4. Akraba ziyaretlerinde tesettüre dikkat etmek
5. Kapı, balkon ve cam önlerine çıkarken tesettüre dikkat etmek

Düğün, Havuz-Hamam ve Denizlerde Tesettür

Düğünlerde;

1. Kıyafetini kibir vesilesi yapmamak

Bu hususla alâkalı hadislerden bazıları şöyledir;

“Kim dünyada şöhret elbisesi giyerse, Allâh Teâlâ ona kıyâmet gününde mezellet elbisesi giydirir.” (İbn-i Mâce, Libâs, 24)

“Allâh, büyüklük taslayarak elbisesinin eteklerini yerde sürüyen kimsenin kıyâmet gününde yüzüne bakmaz.” (Buhâri, Libâs, 1, 5)

2. Bir başkasıyla aynı kıyafet giyildiğinde “pişti olmak” ifadesini kullanmamak
3. İsraf etmemek

İsraf: Aşağılık duygusunu bastırmak, bir şeyi Allah Teâlâ’nın uygun görmediği şekilde harcamak, lüzumundan fazla sarf etmektir. Cenâb-ı Hakk buyurur;

“Ey Âdemoğulları! Her secde edişinizde güzel elbiselerinizi giyin; yiyin, için, fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.” (A’râf sûresi, 31)

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- de şöyle buyurur:

“İsrâfa ve gurura saplanmaksızın yiyiniz, içiniz, giyiniz, sadaka veriniz.” (Buhâri, Libas, 1)

4. İhtilat ortamına girmemek, girildiği takdirde tesettüre dikkat etmek.
5. Kadınlar arasında veya dışarda iç gösteren ince ve şeffaf kıyafet giymemek

Havuz ve hamamlarda;

1. Kadın kadına tesettürün sınırlarına dikkat etmek
2. Hamam giriş ve çıkışlarında genel tesettüre dikkat etmek
3. Sıhhat ve zaruret olmadıkça da buralara gitmemek

Denizlerde;

1. Kıyafetin dış tesettüre uygun olmasına dikkat etmek
2. Çevrenin ihtilat ortamından uzak olduğunu kontrol etmek
3. Haram bakışlardan uzak durmak

Peygamber Efendimiz sallâllâhu aleyhi ve sellem-‘in Giyim ve Kuşamı

1. Sarığı

Rasûlullâh -sallâllâhu aleyhi ve sellem- umumiyetle başına, “kalansuve” adı verilen bir külâh giyer, üzerine sarığını sarar ve ucunu da iki omuzu arasına sarkıtırdı. (Tirmizî, Libâs, 12)

Fahr-i Kâinât Efendimiz çoğunlukla beyaz renkli sarık kullanırdı. Zâten o, ümmetine bilhassa beyaz renkli giysileri tavsiye etmekteydi. (Tirmizî, Edeb, 46) Mekke’nin fethi sırasında ve fetihten sonra yaptığı bir konuşmada ise başında siyah renkli bir sarık bulunduğu rivâyet edilmektedir. (Müslim, Hac, 451) Ayrıca, Rasûlullâh’ın sarığını bazen za’feranla (sarı, safran rengine) boyadığıda olurdu. (İbn-i Sa’d, I, 452)

1. Elbisesi

Peygamber Efendimiz’in üzerine giydiği elbise umumiyetle iki parça idi. Belden yukarı giyilene “ridâ”, belden aşağı giyilene ise “izâr” denilmektedir. (İbn-i Sa’d, I, 452) Bu elbise için hadislerde, sevbân (iki parça giysi) tabiri de kullanılmaktadır. (Ebû Dâvûd, Libâs, 19)

Ancak, Rasûl-i Ekrem’in giymeyi en çok sevdiği elbisesi, “kamîs” denilen ve ayaklara kadar uzanan bir gömlektir. (Ebû Dâvûd, Libâs, 3) Bunun yanında onun, gerektiği zaman normal elbisesi üzerine cübbe ve hırka nev’inden kıyafet giydiği de olurdu. (İbn-i Sa’d, I, 450, 451, 453, 461) “Sirval” denen ve şalvara benzeyen bir giysinin, Efendimiz tarafından giyildiği rivâyet edilmektedir. (Heysemî, V, 121) Allâh Rasûlü’nün özel günlere has bâzı kıyafetleri de bulunmaktaydı. Nitekim bilhassa Cuma ve bayramlarda giyindiği kırmızı çizgili bir cübbesi yanında, muhtelif beldelerden gelen heyetleri karşılamak üzere kullandığı, Hadramut mâmulü bir elbiseden de bahsedilir. (İbn-i Sa’d, I, 451, 458)

Yine Efendimiz’in günlük elbisesi hâricinde geceye mahsus giyecekleri de vardı. (Hamidullah, II, 1077)

Fahr-i Cihân Efendimiz’in hangi cins mâmüllerden elbise giydiğine gelince; duruma göre pamuktan ve yünden yapılmış giyecekler yanında, kalın yünden dokunmuş elbise giydiği de olmuştur. (Ebû Dâvûd, Libâs, 5)

Söz konusu elbiselerin renklerinin ise beyaz, siyah, sarı, yeşil ve kırmızı gibi muhtelif renk ve desenlerde olduğu görülür. (İbn-i Sa’d, I, 449-456) Ancak Fahr-i Kainât Efendimiz daha ziyâde imkân nisbetinde beyaz giyinmeyi tercih ve tavsiye etmiştir. Zîra bir hadisinde:

“Beyaz renk elbise giyiniz. Çünkü beyaz elbise, temiz ve daha hoş görünümlüdür. Ölülerinizi de beyaz kefene sarınız.” (Tirmizî, Edeb, 46) buyurarak, ümmetinin yalnızca dirilerine değil, ölülerine bile beyaz elbiseyi daha uygun görmektedir. Ayrıca Allâh Rasûlü mezkûr hadisiyle, bir elbisede öncelikle ve özellikle aranan şartın temizlik olduğuna dikkat çekmektedir.

1. Çorap ve Ayakkabıları

Efendimiz, imkânlar nisbetinde ve muhîtin şartlarına uygun olarak muhtelif çorap ve ayakkabılar giyerdi. (Ebû Dâvûd, Tahâret, 62)

Giydiği ayakkabı çeşitleri, “na’leyn” adı verilen sandal tipi pabuçla, “huffeyn” denen mest tipi ayakkabılardı. Büreyde -radıyallâhu anh-’ın anlattığına göre, Habeş Necâşîsi, Efendimiz’e bir çift sâde ve nakışsız siyah mest hediye etmişti. Allâh Rasûlü bunları abdestli iken giymiş, daha sonra abdest alışında üzerlerine mesh etmiştir. (Ebû Dâvûd, Tahâret, 60)

Ayrıca Dıhyetü’l-Kelbî, Peygamber Efendimize bir çift mest ile bir cübbe hediye etmiş, Efendimiz de bunları eskiyene kadar giymiştir. (Tirmizî, Libâs, 30)

Yeni Bir Elbise Giyerken Okunacak Dua

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- yeni bir elbise giydiği zaman;

“Avret yerimi örttüğüm ve hayatında kendisiyle güzel göründüğüm bu elbiseyi bana giydiren Allah’a hamd olsun.” duâsını eder sonra da; “Yeni bir elbise giyince bu şekilde hamdeden ve eski elbisesini de tasadduk eden kimse, hayat ve memâtında Allah’ın hıfz u emânında (koruması altında) olur.” buyururdu. (Tirmizî, Deavât, 107)

Kaynak: Âdâb-ı Muâşeret, Zehra Yolcu - Elif Telkeş, Erkam Yayınları

• Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur
• adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt
• ut labore et dolore magna aliqua.
• Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco

1. Temiz ve düzenli giyinmek ve giyinmeye sağ taraftan başlamak

Rasûlullah Efendimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurur:

“Elbise giydiğiniz ve abdest aldığınız zaman sağ tarafınızdan başlayınız.” (Ebû Dâvûd, Libâs 41)

2. Gündüz ve gece kıyafetlerini ayırmak
3. Misâfir karşılarken giyim-kuşama özen göstermek
4. Akraba ziyaretlerinde tesettüre dikkat etmek
5. Kapı, balkon ve cam önlerine çıkarken tesettüre dikkat etmek

Düğün, Havuz-Hamam ve Denizlerde Tesettür

Düğünlerde;

1. Kıyafetini kibir vesilesi yapmamak

Bu hususla alâkalı hadislerden bazıları şöyledir;

“Kim dünyada şöhret elbisesi giyerse, Allâh Teâlâ ona kıyâmet gününde mezellet elbisesi giydirir.” (İbn-i Mâce, Libâs, 24)

“Allâh, büyüklük taslayarak elbisesinin eteklerini yerde sürüyen kimsenin kıyâmet gününde yüzüne bakmaz.” (Buhâri, Libâs, 1, 5)

2. Bir başkasıyla aynı kıyafet giyildiğinde “pişti olmak” ifadesini kullanmamak
3. İsraf etmemek

İsraf: Aşağılık duygusunu bastırmak, bir şeyi Allah Teâlâ’nın uygun görmediği şekilde harcamak, lüzumundan fazla sarf etmektir. Cenâb-ı Hakk buyurur;

“Ey Âdemoğulları! Her secde edişinizde güzel elbiselerinizi giyin; yiyin, için, fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.” (A’râf sûresi, 31)

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- de şöyle buyurur:

“İsrâfa ve gurura saplanmaksızın yiyiniz, içiniz, giyiniz, sadaka veriniz.” (Buhâri, Libas, 1)

4. İhtilat ortamına girmemek, girildiği takdirde tesettüre dikkat etmek.
5. Kadınlar arasında veya dışarda iç gösteren ince ve şeffaf kıyafet giymemek

Havuz ve hamamlarda;

1. Kadın kadına tesettürün sınırlarına dikkat etmek
2. Hamam giriş ve çıkışlarında genel tesettüre dikkat etmek
3. Sıhhat ve zaruret olmadıkça da buralara gitmemek

Denizlerde;

1. Kıyafetin dış tesettüre uygun olmasına dikkat etmek
2. Çevrenin ihtilat ortamından uzak olduğunu kontrol etmek
3. Haram bakışlardan uzak durmak